کمشنوایی معمولاً آرام و بی‌صدا شروع میشود. اول فکر می‌کنیم دیگران زیر لب حرف می‌زنند، بعد صدای تلویزیون را بلندتر می‌کنیم و کم‌کم از جمع‌های شلوغ فاصله می‌گیریم. اگر این حالت‌ها برایتان یا یکی از عزیزانتان آشناست، این مقاله مسیر را روشن می‌کند: از شنواییسنجی تا انتخاب سمعک مناسب.
اگر همین حالا به دنبال تست شنوایی هستید، می‌توانید مستقیماً صفحه خدمات شنواییسنجی ما را ببینید یا نوبت خود را آنلاین ثبت کنید.
نشانه‌های کمشنوایی: چه زمانی باید تست شنوایی بدهیم؟
اگر چند مورد از این نشانه‌ها را دارید، وقت آن رسیده که به متخصص شنوایی‌شناسی (ادیولوژیست) مراجعه کنید:
- در محیط شلوغ (رستوران، مهمانی) گفتار را سخت متوجه می‌شوید.
- مدام می‌گویید «چی گفتی؟» یا از دیگران می‌خواهید تکرار کنند.
- تلویزیون یا موبایل را بیش از حد بلند می‌کنید.
- زنگ در، آواز پرندگان یا صداهای زیر را نمی‌شنوید.
- گفتار زنان و کودکان برایتان مبهم است.
- گوش‌تان وزوز دارد.
- صحبت کردن با تلفن برایتان دشوار شده است.
نکته: کمشنوایی فقط مخصوص سالمندی نیست. مواجهه با صدای بلند، عفونت‌های گوش، برخی داروها و عوامل ژنتیکی می‌توانند در هر سنی باعث آن شوند. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، کمشنوایی یکی از مشکلات شایع و کم‌تشخیص در سراسر جهان است. اگر نگران شنوایی فرزندتان هستید، مقاله نشانه‌های کمشنوایی در کودکان را هم بخوانید.
شنواییسنجی (ادیومتری) چیست؟
شنواییسنجی مجموعه‌ای از آزمون‌های بدون درد و غیرتهاجمی است که میزان و نوع کمشنوایی را مشخص می‌کند. معمولاً ۲۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد و نیازی به آمادگی خاصی ندارد.
انواع تستهای شنوایی
ادیومتری تون خالص Pure Tone Audiometry
شما با هدفون در اتاق ایزوله می‌نشینید و صداهایی با فرکانس‌های مختلف (از بم تا زیر) پخش میشود. هر بار صدا را شنیدید، اعلام می‌کنید. نتیجه روی نموداری به نام ادیوگرام ثبت میشود.
ادیومتری گفتاری Speech Audiometry
در این تست، کلمات یا جملات پخش میشود و توانایی شما در تشخیص و تکرار آن‌ها سنجیده میشود. این تست نشان میدهد که علاوه بر «شنیدن»، «درک گفتار» چقدر سالم است و برای انتخاب سمعک اهمیت زیادی دارد.
تیمپانومتری Tympanometry
عملکرد پرده گوش و گوش میانی را بررسی می‌کند و در تشخیص مواردی مثل مایع پشت پرده گوش یا اختلال در حرکت استخوانچه‌ها کمک می‌کند.
انتشارات صوتی گوش OAE
عملکرد سلول‌های مویی حلزون گوش را می‌سنجد و برای غربالگری شنوایی نوزادان کاربرد فراوان دارد.
پاسخ شنوایی ساقه مغز ABR
در این آزمون پاسخ عصب شنوایی و مسیر آن تا مغز بررسی میشود. برای نوزادان، کودکان کم‌همکار و موارد خاص تشخیصی استفاده میشود.
برای اطلاع از جزئیات، هزینه و نحوه انجام هر تست می‌توانید به صفحه شنواییسنجی مراجعه کنید.
درجات و انواع کمشنوایی
نتیجه ادیومتری بر حسب دسی‌بل (dB HL) گزارش میشود. تقسیم‌بندی رایج به این صورت است:
| درجه کمشنوایی | میزان افت (دسی‌بل) |
|---|---|
| طبیعی | تا ۲۵ |
| خفیف | ۲۶ تا ۴۰ |
| متوسط | ۴۱ تا ۵۵ |
| متوسط تا شدید | ۵۶ تا ۷۰ |
| شدید | ۷۱ تا ۹۰ |
| عمیق | بیش از ۹۰ |
همچنین کمشنوایی از نظر نوع به سه دسته تقسیم میشود:
انتقالی
مشکل در گوش خارجی یا میانی (مثل جرم گوش، عفونت یا سوراخ‌شدن پرده). اغلب قابل درمان دارویی یا جراحی است.
حسی‌عصبی
آسیب به حلزون یا عصب شنوایی؛ شایع‌ترین نوع است و معمولاً دائمی است.
ترکیبی
ترکیب هر دو مورد بالا؛ هم مشکل انتقالی و هم مشکل حسی‌عصبی وجود دارد.
سمعک چیست و چه کمکی می‌کند؟
سمعک دستگاه الکترونیکی کوچکی است که صدا را دریافت، تقویت و متناسب با افت شنوایی هر فرد تنظیم می‌کند. یک نکته مهم: سمعک شنوایی را به حالت اولیه برنمی‌گرداند، اما با تنظیم دقیق، درک گفتار و کیفیت زندگی را بهطور قابل‌توجهی بهبود میدهد.
تحقیقات نشان داده‌اند کمشنوایی درمان‌نشده با انزوای اجتماعی، افسردگی و افزایش خطر زوال شناختی ارتباط دارد. برای همین، اقدام زودهنگام اهمیت زیادی دارد.
انواع سمعک
پشت‌گوشی BTE
پشت گوش قرار می‌گیرد و با یک لوله یا قالب به مجرای گوش وصل میشود. برای اغلب درجات کمشنوایی، از خفیف تا عمیق، مناسب است و باتری و قدرت بیشتری دارد.
پشت‌گوشی با بلندگوی داخل گوش RIC / RITE
کوچک‌تر و ظریف‌تر از BTE است و بلندگو داخل مجرای گوش قرار می‌گیرد. کیفیت صدای طبیعی و ظاهر کم‌نمایی دارد و از پرطرفدارترین مدل‌هاست.
داخل‌گوشی ITE / ITC
مستقیماً و بر اساس شکل گوش ساخته میشود و داخل حلقه گوش یا مجرا قرار می‌گیرد.
کاملاً داخل مجرا CIC / IIC
کوچک‌ترین نوع و تقریباً نامرئی است، اما برای کم‌شنوایی‌های خفیف تا متوسط مناسب است و به دلیل اندازه کوچک، امکانات و باتری محدودتری دارد.
مدل‌های موجود در مرکز ما را در صفحه محصولات سمعک ببینید.
چطور سمعک مناسب انتخاب کنیم؟
- ابتدا شنواییسنجی کامل انجام دهید. بدون ادیوگرام، انتخاب سمعک حدسی است.
- درجه و نوع کمشنوایی مهم‌ترین عامل انتخاب است.
- سبک زندگی را در نظر بگیرید. فردی که زیاد در جمع و محیط شلوغ است، به قابلیت‌های حذف نویز و جهتیابی صدا نیاز بیشتری دارد.
- مهارت دستی و بینایی: برای سالمندانی که کار با دکمه‌های ریز برایشان سخت است، مدل‌های ساده‌تر یا شارژی گزینه بهتری هستند.
- قابلیت‌های جانبی: اتصال بلوتوث به گوشی، باتری شارژی و اپلیکیشن کنترل از امکانات مفید سمعک‌های امروزی است.
- بودجه: قیمت سمعک بسته به برند و فناوری بسیار متفاوت است. گران‌تر همیشه به معنای مناسب‌تر نیست.
- دوره آزمایشی و خدمات پس از فروش را حتماً بپرسید. تنظیم و برنامه‌ریزی مجدد سمعک بخش مهمی از موفقیت آن است.
مطمئن نیستید کدام مدل به کار شما می‌آید؟ با کارشناسان ما تماس بگیرید تا بر اساس ادیوگرام خودتان راهنمایی شوید. مقاله راهنمای قیمت سمعک هم برای برنامه‌ریزی بودجه مفید است.
دوره عادت‌کردن به سمعک
مغز شما مدتی است بعضی صداها را نشنیده و بعد از استفاده از سمعک، صداهای زیادی را دوباره می‌شنود (خش‌خش لباس، صدای قدم‌ها، ظرف‌ها). این کاملاً طبیعی است. برای تطبیق بهتر:
- روزهای اول را با ۲ تا ۴ ساعت شروع کنید و کم‌کم افزایش دهید.
- ابتدا در محیط آرام و بعد در محیط‌های شلوغ‌تر استفاده کنید.
- در جلسات کنترل، مشکلاتتان را با ادیولوژیست در میان بگذارید تا تنظیمات اصلاح شود.
- صبور باشید. عادت کامل ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد.
نگهداری از سمعک
- هر شب سمعک را با دستمال نرم و خشک تمیز کنید.
- از تماس با آب، رطوبت زیاد و اسپری مو دور نگه دارید.
- شب‌ها آن را در جعبه مخصوص (ترجیحاً همراه با ماده رطوبت‌گیر) بگذارید.
- درب باتری را شب‌ها باز بگذارید (در مدل‌های باتری‌خور).
- فیلتر و لوله را طبق توصیه متخصص تعویض کنید.
- هر ۶ تا ۱۲ ماه برای بررسی و تنظیم مراجعه کنید.
برای خرید باتری، فیلتر و لوازم جانبی به صفحه لوازم جانبی سمعک سر بزنید.
سؤالات متداول
آیا شنواییسنجی درد دارد؟
خیر. تست‌ها بدون درد و غیرتهاجمی‌اند.
هر چند وقت یکبار باید شنواییسنجی کنیم؟
برای بزرگسالان سالم، هر چند سال یکبار و بعد از ۵۰ تا ۶۰ سالگی هر ۱ تا ۳ سال توصیه میشود. اگر نشانهای دارید یا در معرض صدای بلند هستید، زودتر مراجعه کنید.
آیا سمعک باعث تنبلشدن گوش میشود؟
خیر. این باور رایج نادرست است. در واقع، محرومماندن مغز از صدا میتواند توانایی درک گفتار را ضعیفتر کند.
بهتر است یک سمعک بزنیم یا دو تا؟
اگر هر دو گوش کمشنوایی دارند، معمولاً استفاده از دو سمعک بهتر است، چون جهتیابی صدا و درک گفتار در نویز را بهبود میدهد.
عمر مفید سمعک چقدر است؟
بهطور معمول ۵ تا ۷ سال، بسته به مدل و نحوه نگهداری.
سمعک را میشود بدون نسخه پزشک خرید؟
قوانین کشورها متفاوت است. مستقل از قانون، تنظیم درست سمعک توسط ادیولوژیست و بر پایه ادیوگرام اهمیت زیادی دارد.
جمع‌بندی
شنواییسنجی اولین و مهم‌ترین قدم برای شناخت وضعیت شنوایی است و سمعک مناسب میتواند ارتباط با خانواده، کار و اجتماع را دوباره برای شما آسان کند. اگر به کمشنوایی مشکوکید، منتظر نمانید. هرچه زودتر اقدام کنید، نتیجه بهتری می‌گیرید.
برای دریافت مشاوره و نوبت شنواییسنجی با ما در تماس باشید
کارشناسان ما آماده پاسخگویی به سؤالات شما هستند.
ثبت نوبت آنلاین تماس با ماتوجه: مطالب این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص متخصص شنوایی‌شناسی یا پزشک نیست.